WISPMANAGER

Fay

Fay
459
22 Şubat 2021 - 17:56

Prof. Dr. Ercan Aksoy, Doğu Anadolu fay hattının 24 Ocak 2020’de Elazığ’da meydana gelen 6.8’lik d-epremin ardından suskunluk döneminden aktif döneme geçtiği uyarısında bulundu. Elazığ’ın Fırat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aksoy, Doğu Anadolu fay hattının suskunluk döneminden aktif döneme geçtiğini söyledi. Türkiye’nin d-eprem kuşağı üstünde yer aldığına dikkati çeken Prof. Dr. Aksoy, fay hatlarının ne zaman d-eprem üreteceğinin bilinemediğini söyledi. Bingöl’ün Yedisu ilçesindeki bölümünün ve Elazığ’da 24 Ocak’ta meydana gelen d-epremin her iki tarafında kalan bölümlerin riskli hale geldiğini anlatan Aksoy, fayların yerinin ve d-eprem üretme potansiyellerinin olduğunu, bunlara göre yapılaşma ve yerleşme alanlarının yapılması gerektiğini aktardı.

UZUN ZAMANDIR D-EPREM MEYDANA GELMEDİ VE RİSK ARTTI’

Prof. Dr. Aksoy, Türkiye d-eprem kuşağı üstünde yer aldığı için belli aralıklarla d-eprem meydana geldiğini belirterek, şunları söyledi:

“Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu ve Ege’deki f-aylar var. Örneğin burda Kuzey Anadolu f-ay hattı ve Doğu Anadolu fay hattı Bingöl’ün Karlıova ilçesinde birleşiyor. Peki bu f-aylar ne zaman d-eprem üretiyor? Yakın zamanda ya da şu aralıkta d-eprem oluşabilecek, diyebilmemiz için söz gelimi Doğu Anadolu f-ay hattı zonu üstünde konuşalım. Karlıova’dan başlıyor, Karataş’a kadar alırsak 700 kilometre. Dolayısıyla bir çok parçadan ibaret. Parçalardan oluştuğu için her bir parçanın d-eprem tekrarlanma aralığını bilmemiz lazım. Bu nedir? Ne kadar zamanda d-eprem meydana getirecek enerjinin birikeceği manasına geliyor. Bildiğimiz bilgiler çok kaba bilgilere dayanıyor. Çünkü bu f-aylar üstünde paleosismoloji dediğimiz eski d-epremlerin tekrarlanma aralıkları, büyüklükleri, nerde meydana geldiği gibi konuların kapsamlı bilgisi yok.

Ama tarihsel dönemlerde yazılı kaynaklardan edinilen bilgilere göre Doğu Anadolu fay hattı zerinde birkaç yüzyıl aralıklarla d-eprem meydana geldiğini biliyoruz. Bu f-ay hattı üstünde meydana gelen son büyük d-eprem 1905 Malatya d-epremi olarak geçiyor. Ondan sonra orta büyüklükteki d-epremler var. 2003 senesinden itibaren Bingöl d-epremi, arkasından 2005 Doğanyol-Elazığ çevresinde meydana gelen d-epremler ve en son 24 Ocak 2020 senesinde meydana gelen 6,8 büyüklüğünde bir d-eprem var ki bu da orta büyüklükteki d-epremlerin üst sınırında yakın bir d-eprem.

Dolayısıyla Doğu Anadolu f-ay hattının d-eprem düzeninde bir değişiklik olduğunu söyleyebiliriz. Suskunluk döneminden aktif döneme geçtiği söylenebilir ama ne kadar aralıklarla yeni d-epremlerin meydana gelebileceğini bilemiyoruz. 2020’nin Haziran ayında Bingöl-Karlıova çevresinde yoğun bir d-eprem oldu. Çünkü fay hatları bu bölgede birleşiyor. Erzincan ile Karlıova arasında Yedisu segmenti adı verilen bölümde uzun zamandan beri d-eprem meydana gelmemiş. Buradan elde edilen veriler bu f-ayın şu aralıkla d-eprem üretebildiğini söylediği için bu zaman aşıldığında sismik boşluk var deniyor. Yani uzun süreden beri d-eprem meydana gelmedi ve r-isk arttı. Dolayısıyla Yedisu bölümünün ve Elazığ’da 24 Ocak’ta meydana gelen d-epremin her iki tarafında kalan bölümlerin riskli hale geldiğini söyleyebiliriz.”

YAPILAŞMA F-AYLARA GÖRE YAPILMALI’
Prof. Dr. Aksoy, fayların yerine, d-eprem üretme potansiyellerine göre yapılaşma ve yerleşme alanları yapılması gerektiğini dile getirerek, “Eğer öyle yaparsak rahat edeceğiz. Aksi takdirde cevabı net olmayan, ne zaman d-epremler meydana gelecek, diye bu meselenin cevabını aramakla boşuna zaman harcamış olacağız. D-eprem gerçeği belli, faylarımızın yeri belli. Yer seçimlerini ve yapılaşmalarımızı bunlara uygun olarak yerine getirmemiz gerekmektedir” ifadelerini kullandı.

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları Wispmanager kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.